Karamanlı eski esnaflardan Rıza Duru tarafından "Duru Sarrafiye Kültür yayınları 3" adıyla geçtiğimiz hafta yayınlanan "Karadağ'ın Gizemli Konuğu Gertrude BELL" kitabı piyasaya çıktı. 

Piyasaya çıktığı günden itibaren gündeme oturan Duru Sarrafiye sahiplerinden ve Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Rıza Duru, "Hiçbir fedakarlıktan kaçınmayarak gecemi gündüzüme katıp derlediğim bu kitapta; Karaman'ın tarihinde bulunan bir bölüme ışık tutmaya çalıştım.

Eserimi imzalayıp verdiğim kişi ve kurumlardan olumlu yanıtlar aldım. Sistemli bir şekilde dağıtacağım bu kitapla Karadağ'a ve dolayısıyla Karaman'a büyük katkı sağlayacağım.

Ücretsiz olarak dağıttığım bu eserime ilgi duyan kişilere imzalayarak verdiğim kitapların bir çırpıda okunarak bir gün sonra üzerinde tartışmalar yapılması beni son derecede memnun etti. Kitabın çıkmasında emeği geçen başta abim Ziya Duru ve diğer kişi ve kuruluşlara teşekkür ederim" dedi.

Karaman'ın tarihi ve kültürel kimliğinin korunmasında kültürel yayınlarla destek veren Duru Sarrafiye, daha önce iki kez "Fotoğraflarla Karaman" albümü yayımlayarak Karaman'ın yakın tarihine ışık tutmuştu.

"Karadağ'ın Gizemli Konuğu" adlı 3.kitabını yayınlayan Rıza Duru, kitapla ilgili e-karaman.com'a şu açıklamalarda bulundu:

"Karamanlı olarak bizlerin Sosyal sorumluluğumuz gereği, yaptığımız diğer çalışmalar gibi, bu kitabı da sizlere sunmaktan kıvanç duymaktayım. Uzun süren çalışmalar ve araştırmalar sonucu ortaya çıkan kitabın en büyük özelliklerinden birisi, konumuz olan Gertrude BELL'e ait fotoğrafların, İngiltere Newcastle Universty'nden özel izin alınarak yayınlanması olmuştur.

Gertrude BELL ismi hepimize çok yabancı geldiği için başlığı okuduğumuzda Karaman ile olan bağını çözebilmek için biraz düşünmemiz gerekecektir.

Gertrude BELL, 1878 yılında İngiltere'de doğmuş asıl bir aileye mensup çok zeki bir bayandır. Ailesinin karşı çıkmasına rağmen okuyarak Arkeoloji bölümünü bitirmiş ve bütün dünya ülkelerini kapsayacak çalışmalarına başlamıştır. Çok hırslı olan bu bayan 1905 ve 1907 yıllarında Karaman'a da gelmiş, Karaman ve Karadağ hakkında o döneme ait bilgileri 20 sayfa tutan günlüklerinde belirtmiş, 350'ye yakın fotoğraf ile de çok az sayıda Karaman ve çok sayıda Karadağ görüntülerini günümüze aktarmayı başarmıştır.

Gertrude Bell daha sonraları Arkeolojik çalışmalara ara vermiş İngiliz İstihbaratı'nın verdiği görev ile Arabistan'da çalışmaya başlamıştır. Bu görevde de başarılı olmuş, dünyanın en iyi casusları arasına girmiştir. Arabistanlı Lawrence'e verdiği taktiklerle Osmanlı Devleti'ni Arabistan'dan çıkarmayı başarmış, Irak ve Arabistan'da hak kahramanı olarak anılmaya başlamıştır.

Ama 1926 yılında intihar ederek yaşamına son vermiş, sırları ve gizemi ile bu dünyadan göçüp gitmiştir.

Gertrude BELL, Karaman'a 2 kez gelerek Karaman ve Karadağ'a verdiği önemi göstermiştir. Yaptığı çalışmalar arkeolojik çalışmalar gibi gözükse de, casusluk amacı olup olmadığını bilmiyoruz.

Newcastle Universty'nde ancak 80 fotoğrafa izin aldığımız için seçebildiklerimizi koyduğumuz bu kitapta 1870-1920 yılları arasında ki Karaman'ı, eski eserlerimiz, insanımız, ticaretimiz ve yaşamımız olarak 4 bölümde incelenmiş, karanlıkta kalan o döneme, çok az da olsa ışık tutmuşuzdur. Karaman'da yaşayan Ermeni, Rum, Muhacir, Tatar, Çerkez ve Arapların o yıllardaki konumlarını, ticareti, yaşamı bu kitapta bulabilirsiniz.

Günlüklerinde de Karaman ve Karadağ'dan bol miktarda söz etmiş, bu yazılarda kitabımızın bir bölümünde sizlere aktarılmıştır.

Gertrude Bell'in önem verdiği konuların başında Karadağ gelmektedir. Senelerce seyyahların uğrak yeri haline gelen Karadağ'a verdiği önemi günlüklerinde her zaman belirten Bell, oraya duyduğu hayranlığı hiç gizlememektedir. Kitabımızın bir bölümün de ayırdığımız Karadağ, bizlerin de önemle üzerine düşmemiz gereken bir hazine olduğunu bilememiz gerekmektedir. 1800'lü yıllarda 50'ye yakın seyyah ve bilim insanının gezmeye çalıştığı Karadağ, o dönemde bazı Avrupa ülkelerinde ders kitaplarında okunacak kadar değer göstermektedir. Bizler ise bu değerin farkında olmadan yıkılıp yağmalanmasında göz yummuş bu günkü üzülecek görüntülerin az da olsa sorumlusu olmuşuzdur. 1905 yılında Gertrude Bell'in çektiği ve kitabımızda yayınlanan Karadağ fotoğrafları ile şu andaki konumlarını karşılaştırdığımızda harabiyeti ve yok olmayı çok açık şekilde görmemiz mümkün olacaktır.

Ama geç kalmış sayılmayız. Karadağ yine eski özelliğini korumakta, turizm potansiyeli bulunan, dini, turizme son derece meyilli olan Karaman'ın ekonomik ve sosyal açısından ilerlemesine lokomotif olacak eşi bulunmaz bir hazinedir. Bu yüzden diyorum ki; Hedef Karadağ" dedi.

Karaman (e-ha)